پانسمان***********PANSEMENT

همه چیز درباره ایدز

دکتر مهدیار سعیدیان

مقدمه:
اچ آی وی/ایدز(HIV/AIDS) یکی از بیماریهای ویروسی واگیردار است . ویروس اچ آی وی( HIV) قدرت دفاع بدن را در مقابل بیماریها و عفونتها کم میکند . با توجه به اینکه این بیماری هنوز واکسن و دارویی جهت پیشگیری و درمان قطعی ندارد آگاه کردن کلیه اقشار مردم از چگونگی انتقال و پیشگیری از آن بسیار اهمیت دارد وبا توجه به اینکه یکی از راههای انتقال مهم راه خونی میباشد آگاهی پرسنل بهداشتی درمانی از ماهیت بیماری بسیار مهم است.
عامل بیماری:
عامل ایجاد بیماری ایدز ، یک ویروس است که به آن  HIV (اچ ،آی،وی) می گویند . این نام از ابتدای حروف نام انگلیسی ویروس گرفته شده است که  ترجمه فارسی آن “ ویروس نقص سیستم ایمنی انسانی ” می باشد.
 اصولاویروسها دارای  این خصوصیت هستند که در خارج از آن سلول زنده قادر به ادامه حیات نمیباشند . و ویروس  HIV نیز مانند سایر ویروسها فقط درون یک سلول زنده قادر به ادامه حیات است . سلول زنده ای که  ویروس HIV برای ادامه حیات لازم است درون آن باشد گلبولهای سفید در بدن انسان میباشد .
این ویروس  در خارج از بدن ( خارج ازگلبولهای سفید) در زمان کوتاهی از بین میرود (حداقل قدرت بیماریزائی زیادی ندارد). این ویروس به راحتی توسط مواد ضدعفونی کننده  ( الکل ، بتادین و .... ) وبخصوص وایتکس(هیپوکلریت سدیم) و حرارت(بالای 57 درجه) از بین میرود .

هر عامل بیماریزائی ، بر حسب اینکه به کدام قسمت بدن علاقه داشته باشد از یک یا چند راه مخصوص به خود وارد بدن میشود .(مثلا" ویروس سرماخوردگی از راه تنفس ،و باکتری مولد بیماری وبا از طریق خوردن و آشامیدن  وارد بدن میشوند )از آنجا که ویروس HIV میخواهد نهایتا" به گلبولهای سفید بدن دسترسی پیدا کند ، پس باید از راهی وارد بدن شود که بتواند به راحتی به مقصد خود برسد . بخاطر داشته باشید این ویروس فقط میتواند درون گلبولهای سفید زنده باقی بماند پس هر کجا که گلبول سفید وجود داشته باشد در صورتی که حاوی ویروس باشد میتواند باعث انتقال بیماری شود .

نتیجه میگیریم ویروس HIV از طریق خون و ترشحات آلوده در صورتی میتواند وارد بدن انسان شود  که به نوعی بتواند به گلبول سفید دسترسی پیدا کند پس  راههای انتقال آن عبارتند از :          
1. خون و فراورده های خونی
2. تماسهای جنسی
3. مادر به کودک
1 – خون و فراورده های خونی:
هر گاه خون فردی آلوده به ویروس باشد در صورتی که به خون فرد دیگری وارد شود میتواند بیماری را انتقال دهد .
این حالت ممکن است  در زمان انتقال خون اتفاق بیفتد .
اما توجه به این نکته ضروری است که در حال حاضر در تمام کشورهای دنیا ، خصوصا" ایران  تمام خونهای اهدائی از نظر احتمال آلودگی به ویروس HIV ارزیابی میشوند و در صورت آلوده بودن استفاده نمیشوند پس این خطر به حداقل  ممکن میرسد  .
اما به هر روش دیگری اگر خون آلوده به ویروس وارد خون فرد سالم شود میتواند آلودگی را منتقل کندکه این حالت در زندگی روزمره و معمولی با رعایت اصول بهداشتی بندرت اتفاق می افتد .
مثلا" اگر فردی که آلوده به ویروس  HIV است با یک سرنگ ،تزریقی انجام دهد و با همان سرنگ و سوزن که آغشته به خون آن فرد است بلافاصله فرد دیگری تزریق کند به گونه ای که خونی که در سرسوزن یا سرنگ است وارد خون فرد دوم شود ویروس  HIV میتواند منتقل گردد .
و به همین ترتیب هر جسم برنده و نوک تیزی که آغشته به خون آلوده به ویروس  HIV هستند در صورتی که موجب ایجاد خراش یا بریدگی در بدن فرد سالم شود میتوانند سبب انتقال بیماری شوند لذا اعمالی مانند خالکوبی ، حجامت ، سوراخ کردن گوش ،‌ختنه ، اعمال جراحی  و خدمات دندانپزشکی اگر با وسائل غیر استریل وآلوده بخون انجام شود از راههای انتقال بیماری میتواند باشد .
به خاطر داشته باشید ویروس  HIV در خارج از بدن با مواد ضدعفونی کننده وحرارت سریعا“ از بین میرود . پس  این اعمال اگر با وسائل استریل و تمیز انجام شود خطری ندارد .  از آنجا که اغلب معتادین تزریقی رعایت اصول بهداشتی را نمیکنند و از یک سرنگ و سوزن تعداد زیادی بصورت مشترک استفاده میکنند لذا خطر انتقال ویروس در این گروه بسیار زیاد است و یکی از شایعترین راههای انتقال در بعضی کشورها از جمله کشور ما اعتیاد تزریقی است .                

  2 – تماس جنسی :
یکی دیگر از مایعات بدن که حاوی  تعداد زیادی گلبول سفید است ترشحات جنسی است پس ترشحات جنسی در فردی که ویروس  HIV وارد بدنش شده است آلوده به این ویروس هستند و در صورتی که این ترشحات وارد مخاط تناسلی فرد سالم گردد میتواند باعث انتقال ویروس شوند توجه کنید این خطر برای همه افراد وجود دارد مثلا“ اگر مردی اعتیاد تزریقی داشته باشد و از آن طریق آلوده به ویروس  HIV شده باشد ، همسر وی نیز هنگام تماس جنسی میتواند به این ویروس آلوده شود .خطر انتقال از مرد به زن دوونیم برابر است.لازم به ذکر است وجود عفونتهای دیگر دستگاه تناسلی خطر این انتقال را افزایش میدهند . در هر حال راه انتقال جنسی در بسیاری از کشورهای دنیا از شایعترین راههای انتقال است .                                               

  3 – مادر به کودک :
بیشترین احتمال  انتقال از مادر آلوده به کودک در اواخر زمان بارداری و خصوصا“ هنگام زایمان و هنگام شیردهی اتفاق می افتد.
راههای عدم انتقال:
• ویروس ایدز از طریق تماسهای عادی مثل کارکردن با یکدیگر ، هم صحبت شدن ، همسفر بودن ، دست دادن ، بوسیدن ، روابط اجتماعی  مثل سوار شدن  در اتوبوس و تاکسی  سرایت  نمیکند .
• ویروس ایدز از طریق استفاده از حمام عمومی ، استخرو توالت قابل انتقال نمیباشد .
• ویروس ایدز از طریق لباس ، پوشاک  ، پتو و رختخواب  قابل انتقال نمیباشد .
• عطسه ، سرفه و نیش حشرات نمیتواند باعث انتقال آلودگی به شخص سالم شود .

ویروس ایدز را از ترشحات جنسی مردانه و زنانه ، بزاق ، ادرار و اشک  جدا کرده اند ولی سرایت بیماری فقط از طریق خون ، ترشحات جنسی و شیر مادر میسر است  .  

خالکوبی یکی از راههای انتقال ایدز-پانسمان-مهدیار سعیدیان

چه کسانی بیشتر در معرض آلودگی با ویروس هستند؟
با توجه به راههای انتقال همه افراد جامعه می توانند در معرض خطر ابتلا به بیماری باشند  و این بیماری مخصوص هیچ گروه خاصی نیست اما بدلیل راههای انتقال بیماری افراد ذیل بیش از سایرین در معرض خطر هستند که به آنها گروه های پرخطر می گویندکه عبارتند از:
1 – معتادین تزریقی
2 – افرادی که روابط جنسی  محافظت نشده دارند .
3 – افرادی که مبتلا به عفونتهای دستگاه تناسلی هستند .
4 – همسر افراد آلوده یا همسر معتادین تزریقی
5 – دریافت کنندگان مکرر خون
6 – افرادی که اقدام به اعمال جراحی سرپائی و .. با وسائل غیر استریل مینمایند .
7 – شاغلین در مراکز ارائه دهنده خدمات بهداشتی درمانی  که با خون و تزریقات سروکار دارند مانند جراحان ، دندانپزشکان ، پرسنل آزمایشگاه و…
     همانطور که اشاره شد این ویروس  به گلبولهای سفید  بدن تمایل دارد  و به آنها وارد شده  و شروع به تکثیر می کند. به عبارت دیگر این ویروس به سلولی وارد می شود که وظیفه از بین بردن آنرا بعنوان یک موجود بیگانه برعهده داشته است ، درست مانند دشمنی که در ارتش یک کشور رسوخ کرده و مانع اقدام سربازهای آن کشور در مقابل بیگانگان گردد.
این ویروس برخلاف  اغلب عوامل بیماریزای عفونی ، خود موجب تخریب و یا صدمه به بافتهای بدن نمی گردد و پس از ورود به گلبولهای سفید تا مدتهای مدید (حتی 20 سال ) در بدن باقی می ماند و چون هیچ تخریبی صورت نمی دهد هیچ علامتی هم ایجاد نمی کند. این ویروس در گلبول سفید جایگزین می شود ،هرچند همانطور که گفته شد  آنها را از بین نمی برد اما از تمام امکانات آن برای تکثیر و بقای خود استفاده می کندو به این ترتیب گلبول سفید آرام آرام توان و کار آئی خود را از دست می دهد و اگر اینبار یک میکروب دیگر وارد شود دیگر نمی تواند در مقابل آن اقدام کند.
چون ویروس درست جایی وارد شده که باید آنرا ازبین می برد(گلبول سفید) ، بدن هم نمی تواند عکس العملی در برابر آن انجام دهد. پس علامتی هم از طرف بدن ایجاد نمی شود. به این ترتیب می بینید نه خود ویروس موجب ایجاد علامت می شود و نه عکس المعل بدن علامتی ایجاد خواهد کرد.بعد از مدتی بدن فقط یک ماده ای در خون ترشح می کند که آنهم هیچ علامتی ایجاد نمی کند و فقط نفع آن این است که در تشخیص آزمایشگاهی به ما کمک می کند.
پس به این ترتیب می بینیم در مدت زمان خیلی طولانی ویروس در بدن وجود دارد اما فرد هیچ علامتی ندارد به این دوره “دوره آلودگی ”می گویند . در اصل این فرد بیمار نیست (هیچ علامتی از بیماری ندارد) و مثل سایر افرادی که در جامعه هستند می تواند طبیعی زندگی کند . اما ویروس  در بدن او وجود دارد و می تواند آنرا از طریق خون و ترشحات به دیگران منتقل کند.در این دوره اصطلاحا می گویند “فرد آلوده به HIV  ”است .(اچ آی وی مثبت)
اما بتدریج و پس از گذشت سالها  با کاهش کارآئی گلبولهای سفید ، در واقع بدن قدرت مقابله در برابر سایر بیماریهای عفونی را از دست می دهد. به این ترتیب که اگر عامل بیماریزای دیگری به بدن وارد گردد ، گلبولهای سفید (سربازهای اسیر دست ویروس) نمی توانند به وظیفه محافظتی خود عمل کرده و بدن قادر به هیچ عکس العملی نیست و آن میکروب می تواند انسان را از پا در آورد. ودر این مرحله  بیماریهای عفونی و سرطانهای غیر عادی در بدن  فرد فرصت رشد وبیماریزایی پیدا می کنند.
وقتی کارآئی گلبولهای سفید کاملا از بین رفت تمام  میکروبهایی که در حالت عادی  بیماریهای ساده ایی ایجاد می کردند و خیلی زود برطرف می شدند  می توانند عفونتهای شدیدی ایجاد کند که حتی منجر به مرگ فرد شود.
به این مرحله که در اصل با علامت انواع بیماریهای عفونی دیگر حادث می شود  “مرحله بیماری” می گویند و اصطلاحا فرد در این مرحله ” مبتلا به ایدز ” شده است.
در مرحله آلودگی هیچ علامتی وجود ندارد لذا نه خود فرد و نه اطرافیان او نمی توانند بفهمند که فرد آلوده است.بعبارت دیگر  آلودگی را به هیچ عنوان از روی ظاهرفرد  نمی توان تشخیص داد.
بعد از ورود ویروس ، بدن بتدریج شروع به تولید  ماده ایی می کند که بتدریج سطح آن  در خون زیاد می شود. هرچند  این ماده هم  علامتی ایجاد نمی کند اما از آنجا که با روشهای آزمایشگاهی  می توان این ماده (آنتی بادی) را در خون  تشخیص داد ، به کمک آن می توان به آلودگی فرد پی برد.پس در دوره آلودگی فرد هیچ علامت ظاهری ندارد اما تست آزمایشگاهی او مثبت است.
آنتی بادی بتدریج شروع به ترشح می کند . پس  از زمانی که ویروس وارد بدن می شود تا زمانی که سطح ماده به حدی برسد که قابل اندازه گیری باشد یک مدت زمانی ( بین 4 هفته تا حتی 6 ماه )وجود دارد که به آن “دوران پنجره ” می گویند . پس در دوران پنجره علی رغم اینکه ویروس در بدن انسان وجود دارد اما  فرد نه علامتی دارد و نه تست آزمایشگاهی وی مثبت است.
• هنوز هیچ دارویی برای از بین بردن ویروس  پیدا نشده است و وقتی که ویروس وارد گلبولهای سفید بدن یک فرد گردد فعلا به هیچ طریقی نمی توان آنرا خارج کرد.
• داروهایی وجود دارد که با آن می توان دوره آلودگی را طولانی تر کرد و مانع ورود  فرد به فاز بیماری شد. این داروها بسیار گران قیمت بوده و مصرف منظم آن از زمانی که احتمال ورود بیمار به مرحله بیماری بیشتر می شود توصیه می گردد.(البته این داروها فعلا برایگان در اختیار بیماران قرار میگیرد)
• افرادی که در مرحله آلودگی هستند از دو جنبه مختلف نیازمند مراقبت و توجه  می باشند:
مراقبت های روحی روانی:
این افراد مبتلا به یک بیماری مزمن و طولانی هستند که مورد پذیرش جامعه نبوده و موجب شده که از جامعه طرد شوندو اغلب با وحشت از ننگ و بدنامی مواجه می باشند مسلما در این شرایط از نظر روحی روانی بسیار آسیب پذیر هستند.
از طرف دیگر ، اغلب این افراد چون تفاوت بین آلودگی و بیماری را نمی دانند به گمان آنکه با شروع آلودگی زندگی آنها به پایان رسیده است بشدت نا امید هستند .
لذا انجام  مشاوره های اصولی برای کمک به فرد در پذیرش بیماریش و باور تفاوت بین آلودگی و بیماری  امری ضروری است  . در غیر اینصورت این فرد ممکن است به بیماری افسردگی دچار شده و یا حتی دست بخودکشی زده و یا ... برآید.
مراقبت های پزشکی:
از آنجا که سیستم دفاعی بدن فرد در حال تحلیل است ، لذا امکان ابتلا وی به انواع بیماریهای عفونی  دیگر بسیار زیاد است.  یکی از بیماریهایی که هم فرد و هم اطرافیان وی را تهدید می کند،  بیماری سل می باشد. پس باید این افراد دائما تحت نظر بوده و مورد بررسی قرار گیرند و در صورت لزوم  داروهای مورد نیاز برای پیشگیری و یا درمان سایر عفونتها را دریافت دارند.
• تغذیه مناسب ، ورزش ، روحیه خوب وحمایت اطرافیان از عوامل مؤثر در تاخیر ورود به فاز بیماری هستند.
• تا کنون هیچ واکسن و یا داروی مؤثری برای پیشگیری از ابتلا به این ویروس ساخته نشده است.

• این بیماری از راههایی منتقل می شود که با رفتارهای انسان سروکار دارد (تماس جنسی ، اعتیاد تزریقی و…)  پس ایدز علاوه بر آنکه یک بیماری عفونی است ، جزء بیماریهای رفتاری نیز دسته بندی می گردد و غالبا  چون بیماریهای رفتاری چند عاملی هستند کنترل آنان به سختی امکان پذیر است.
• 
این بیماری اغلب با خصوصی ترین رفتارهای انسانها  مرتبط است  که افراد حاضر نیستند به راحتی از آنان صحبت نمایند.
• بیماری دارای دوره آلودگی بسیار طولانی است (بین 5 تا 20 سال )این نکته از این دو نظر حائز اهمیت  است :
-افراد آلوده طی سنوات متمادی می توانند بعنوان مخازن آلودگی عمل کنند چون هیچ علامتی ندارند و می توانند دیگران را آلوده کنند.
-اما از طرف دیگــر اگر ایــن افــراد (کــه غالبـا هم در سنین فعال اجتماعی ، اقتصادی و… هستند )زمینه مناسبی جهت مشاوره و مراقبت را داشته باشند می توانند بی آنکه خطری برای جامعه محسوب گردند یک زندگی سالم و مفید داشته باشند. که این حق مسلم آنان است.
• تشخیص بیماری به راحتی میسر نیست و حتما نیازمد آزمایش خون می باشد که آنهم در اوائل آلودگی ممکن است منفی گزارش شود.(دوران پنجره )
• تاکنون واکسنی جهت پیشگیری و داروئی جهت درمان قطعی بیماری شناخته نشده است.
• راههای ویژه انتقال بیماری و آموزشهای غیر اصولی که در این باره  در سنوات قبل و مراحل ابتدایی شناخت بیماری  در سطح جهان داده شده است  موجب گشته  این بیماری بعنوان  ننگ اجتماعی در فرهنگها  شناخته شود و بهمین دلیل افراد جرات نمی کنند برای اقدامات تشخیصی مراجعه نمایند.
• چون جامعه برخورد خوبی با بیماران نداشته ،این افراد اغلب بیماری خود را پنهان کرده و برای اقدامات مراقبتی مراجعه نمی کنند که این امر موجب شیوع سایر بیماریهای عفونی در بین آنان و سایر افراد جامعه هم خواهد شد.
• لذا ماهیت بیماری ایدز از یک بیماری عفونی به شکل یک معضل سیاسی ، اقتصادی ، اجتماعی و بهداشتی در آمده است تا جائی که از آن بعنوان بزرگترین چالش قرن  نام برده می شود.

• اگر عموم مردم جامعه بدلیل عدم آگاهی کافی از فرد آلوده یا بیمار مبتلا به ایدز  بترسند و آنها را متهم به ننگ و بدنامی کرده و از بین خود طرد نمایند بدیهی است افراد آلوده و بیمار؛ بیماری خود را پنهان می کنند که در امر کنترل بیماری ، عوارض بدی خواهد داشت  بعنوان مثال :
• • این افراد دیگر برای مراقبت های لازم به مراکز ذیصلاح مراجعه نخواهند کرد و با بیماریهای دیگر مثل سل و.. می توانند ناخواسته بیماری سل را انتقال دهند.
• • چون بیماری خود را مخفی کرده اند و علامت هم ندارد کسی متوجه بیماری آنان  نمی شود و ممکن است حین اتفاقاتی با ورود خون و ترشحات آنان به بدن سایر افراد ،بیماری منتقل شود.
• پس می بینیم یکی از گروههای که باید حتما مورد توجه قرار گیرند عموم مردم جامعه هستند. باید به این افراد آگاهی لازم را داد تا ماهیت واقعی بیماری را بشناسند راه انتقال آنرا بدانند و از آن نترسند.
• می دانید افرادی هستند که رفتارهای پرخطر دارند ؛ یعنی دائما کاری را انجام می دهند که احتمال آلوده شدنشان را بیشتر می کند(مانند معتادین تزریقی و...) این افراد هم باید مورد توجه ویژه قرار گیرند چون بیشتر از سایرین در معرض خطر هستند.اینها باید متوجه شوند چه خطری آنها را تهدید می کند و به چه وسیله ایی می توانند این خطر را به حداقل برسانند.به این گروه گروههای پرخطر می گویند.
• گروهی هم هستند که رفتار پرخطر ندارند ، اما ممکن است در آینده پیدا کنند ، مثل جوانی که در حال حاضر معتاد نیست اما خطر اعتیاد او را تهدید می کند و یا جوانی که تا بحال رابطه جنسی نداشته و ممکن است بعد ازاین داشته باشداین افراد هم باید مورد توجه  خاص قرار گیرند، باید ضمن یادگیری سایر عوارض این رفتارها بدانند که خطر ایدز هم انان را تهدید می کند به این گروه ، گروههای درمعرض خطر می گویند.
• طبیعی است که افراد آلوده و بیمار هم جز گروه هایی هستند  که در برنامه های کنترل ایدز باید مورد توجه قرار گیرند زیرا تنها مخازن آلودگی در جامعه بوده و هم خودشان بعنوان یک انسان  بیمار نیازمند توجه و مراقبت هستند.

تا زمانی که دیدگاه عموم مردم جامعه در مورد بیماری ایدز اصلاح نشود ، نمی توان به راحتی با بیماری مقابله کرد
• پس کلیه مردم باید :
• • راههای انتقال بیماری را بدانند
• •  از فرد آلوده و یا بیمار نهراسند و باور کنند که این افراد در روابط معمول اجتماعی خطری برای سایرین ندارند.
• •
ایدز رابعنوان یک بیماری بشناسند و آنرا مترداف ننگ و بدنامی ندانند.
• • بدانند که هرکسی ممکن است مبتلا شود ، و ایدز مخصوص یک گروه خاص نیست
• •باور کنند چیزی که باید مراقب آن باشند رفتارهایی است که می تواند منجر به آلودگی شود.
• •بدانند که افراد آلوده و بیمار نیاز مند پذیرش  و حمایت آنها هستند.
جوانان و گروههای درمعرض خطر:
• جوانان و گروههای درمعرض خطر ، که هنوز رفتارهای پرخطر ندارند، اما ممکن است بعلت حس کنجکاوی و... این رفتارها را پیدا کنند باید علاوه بر مطالبی که عموم مردم جامعه  مطالب ذیل را هم بخوبی بدانند:
o •در مورد  ماهیت بیماری  ، راههای انتقال و راههای پیشگیری آموزش کافی ببینند.
o • رفتارهایی که موجب انتقال بیماری می شود را بخوبی فرا گیرند.
o • باور کنند افراد آلوده بدون علامت هستند و هر کسی که با آنهادوست است ممکن است آلوده باشد اما از این موضوع نترسند زیرا در روابط معمول دوستانه هیچ خطری آنها را تهدید نمی کند ، اما تنها نباید روابطی مثل اشتراک در مصرف سرنگ و یا روابط جنسی و... با دیگران داشته باشند.
o • جوانان خودشان پس از فرا گیری این مفاهیم  در امر  آموزش آنها  به سایرین کمک کنند. (آموزش همسانان)
• افرادی که رفتارهای پرخطر دارند و جز گروههای پرخطر محسوب می شوند،علاوه بر تمام مطالبی که در  دو گروه فوق گفته شد باید:
o • در مورد اینکه رفتار پرخطرشان چگونه می تواند موجب انتقال بیماری به آنها شود اطلاعات کافی را پیدا کنند.
o •لازم است این افراد جهت مشاوره و آزمایش به مراکز مشاوره و یا پزشکان دوره دیده مراجعه کنند.
o •اینان اگر فورا نمی توانند رفتار پرخطرشان را ترک کنند باید بدانند چگونه می شود حداقل خطر ابتلا  به ایدز را در خود به حداقل برسانند.
o •این افراد نیازمند حمایت سایر افراد جامعه جهت به حداقل رساندن رفتارهای پرخطر خود هستند.
• افرادآلوده و بیمار هم جز گروههای هستند که در امر مقابله با ایدز بایستی به آنان توجه ویژه داشت اینان نیز علاوه بر تمام مطالب فوق باید:
o •فرق بیماری و آلودگی را بدانند و باور کنند در دوره آلودگی می توانند مانند سایر افراد جامعه زندگی عادی و معمولی داشته باشند.
o • باید بدانند برای محافظت خود لازم است دائما تحت نظر پزشک و مشاور باشند.
o • اگر رفتارهای پرخطر داشته اند باید برای کاهش صدمه به خود و دیگران بتدریج آن رفتارها را ترک کنند و یا اثرات ناشی از آن را به حداقل برسانند.
o •خانواده این افراد نیز باید تحت مشاوره قرار بگیرند  تا  به آنان در پذیرش بیماریشان کمک کرده و آنان را تحت حمایت قرار دهند .
o • تنها همسر این افراد و احیانا کودکانی که از مادر اچ.آی.ویمثبت متولد شده اند  لازم است آزمایش شوندو سایر افراد خانواده تنها با رعایت یک سری اصول بهداشتی اولیه خطری آنان را تهدید نمی کند.
oهمسر این افراد در روابط جنسی حتما باید از کاندوم استفاده کند.
o • این افراد هم مثل گروه قبل باید  مورد پذیرش و حمایت تمام افراد جامعه قرار گیرند.
• راههای انتقال ایدز شناخته شده است ، چون عامل بیماری یعنی ویروس HIV فقط در گلبول سفید زنده می ماند و این گلبولها هم فقط در خون و بعضی ترشحات مانند ترشحات جنسی هستند پس بیماری از راه دیگری  نمی تواند منتقل شود و اگر خون  و یا ترشحات آلوده فرد بیمار با خون و یا مخاط بدن افراد سالم تماس پیدا نکند هیچ خطری برای انتقال بیماری وجود ندارد.
• اینکه بیماری ایدز به این سرعت در جهان در حال پیشرفت است ، بیشتر مربوط به این است که با خصوصیترین رفتارهای انسان سروکار دارد و اینکه افراد آلوده علامت ندارند و می توانند بیماری را به سایرین منتقل کنند .خصوصا اینکه به غلط در بین مردم مرسوم شده است که ایدز مترادف ننگ و بدنامی است.

معتادان تزریقی شایعترین راه آلودگی در ایران-پانسمان-مهدیار سعیدیان

• ویروس HIV  مرز و کشور و شهر و محله نمی شناسد و می تواند همه را به یک نسبت مبتلا کند  و چون بیماری تا مدتهای طولانی علامت ندارد، ممکن است خیلی از کشورها و شهرها علی رغم اینکه  تعداد زیادی افراد آلوده دارند از وجود آنان بی خبر باشند. کشور ، شهر و محله ما هم از این قاعده مستثنی نیست.
• بدلیل هزینه بالا و وجود منفی کاذب(دوره پنجره) ، غربالگری (آزمایش همگانی ) توصیه نمی شود و چون همیشه احتمال وجود عده ایی افراد آلوده که تشخیص داده نشده اند در جامعه هست ، جداسازی افراد شناخته شده نه تنها موجب مصونیت بقیه
• نمی شود، بلکه موجب می گردد افراد مشکوک برای اقدامات تشخیصی پیش قدم نشوندو بیماری خود را مخفی دارند
• بجای  سعی در شناسایی و جدا سازی افراد آلوده، بهتر است، تصور کنیم تمام افراد جامعه ممکن است آلوده باشند و از تماس با خون و ترشحات هر کسی پرهیز نماییم .
• در کشورها و جوامعی که به علت علم نا کافی  اقدام به قرنطینه نمودن افراد شناخته شده کردند ، چون یک اطمینان کاذب در جامعه بوجود آمد و دیگر سایر مردم ، اصول احتیاطات  را رعایت نمی کردند ، پس از مدتی با افزایش بسیار چشمگیر بیماران مواجه شدند.

•  ایدز یک بیماری عفونی است که هرکسی  را می تواند مبتلا کند و نباید آنرا مترادف ننگ و بدنامی دانست و اگر کسی هم بدلیل رفتارهای غیر اخلاقی مبتلا شده است ،ابتلا به ایدز نیست که   منجر به بدنامی وی می گردد ، پس نباید تصور شود هر کس ایدز دارد فرد ی  خطا کار و مجرم است.
• وجود تصور ننگ و بدنامی ناشی از ایدز یکی از دلایل عمده شیوع سریع بیماری در جامعه است ، زیرا افراد آلوده از ترس بدنامی ، بیماری خود را مشخص نکرده و ضمن آسیبهای جدی بخود ( بخاطر عدم مراقبت های روحی روانی و پزشکی )بعنوان مخازن مخفی آلودگی در جامعه باقی خواهند ماند.
• جوانان چون بسیار کنجکاو و خطر  پذیر هستند از گروههایی می باشند که به شدت در معرض خطر رفتارهای خطرناک می باشند ، به اقتضای سنشان از یکدیگر هم بشدت تاثیر می پذیرند ، لذا بهترین شیوه برای محافظت آنان آموزش عده ایی از انها ست که این آموزش را به دیگران منتقل کنند. بعنوان مخازن مخفی آلودگی در جامعه باقی خواهند ماند.

• بهترین راه برای افرادی که رفتارهای  پر خطر (اعتیاد تزریقی و...) دارند، این است که تحت مشاوره  توسط افراد متخصص  این کار قرار گیرند و در صورتی که لازم باشد این افراد تحت آزمایش نیز قرار خواهند گرفت.
• این کار در مراکزی به نام مراکز مشاوره ، انجام می شود .
• در اغلب مراکز مشاوره خدمات مشاوره و آزمایش رایگان است.
• افراد بصورت داوطلبانه به این مراکز مراجعه می کنند و تمام اطلاعات آنها کاملا محرمانه باقی خواهد ماند.
• در این مراکز قبل از اینکه فرد برای آزمایش ارجاع شود ، با او مشاوره می شود و فرد از نظر روحی روانی برای انجام آزمایش و دریافت پاسخ آماده خواهد شد.
• نفع این مراکز این است که علاوه بر آزمایش ، در صورت لزوم خدمات و آزمایشهای بعدی نیز صورت می گیرد.
• اهدا خون به منظور بررسی وضعیت سلامت  فرد ، اقدامی بسیار نامناسب است زیرا ممکن است فرد در دوره پنجره (منفی کاذب ) باشد و به این ترتیب خون آلوده اهدا خواهد کرد و خودش هم چون بعدها پیگیری نمی شود از وضعیت سلامت خود آگاهی پیدا نخواهد کرد.
کاهش آسیب:
برنامه کاهش آسیب یکی از اساسی ترین برنامه های کنترل ایدز در جامعه می باشد، در این برنامه تا زمانی که فرد نمی تواند رفتار مخاطره آمیزش را ترک کند ، وسائلی در اختیارش قرار می دهند و آموزشهایی به او میدهند که آسیب ناشی از رفتارهای پرخطرش را به حداقل برساند.
برنامه کاهش آسیب در مورد معتادین تزریقی عبارت از مراحل زیر است:
• افراد معتاد ، با مواد ضدعفونی کننده ، سوزن و سرنگ خود را استریل کنند.
• افراد معتاد فقط از سرنگ و سوزن و سایر وسائل تزریق شخصی خود استفاده کنند. برای اینکار  در بعضی مراکز سرنگ و سر سوزن رایگان هم در اختیار آنان قرار می دهند.
• افراد معتاد بجای تزریق ، از روشهای دیگر استفاده کنند.
• افراد معتاد تحت پوشش مراکزی قرار گیرند که در صورت لزوم داروهای خوراکی جایگرین به آنها بدهند.
• و سرانجام افراد معتاد برای ترک اعتیاد زیر نظر مراکز تخصصی  اقدام جدی بعمل آورند.
برنامه کاهش آسیب در افرادی روابط جنسی دارند:
• اصولا هر گونه تماس جنسی با افراد  دیگر ممکن است با خطر انتقال HIV  همراه باشد، مثلا خانمی که همسرش آلوده است ، و یا فردی که بنا بدلایلی ازدواج های موقت دارد و..  توصیه اکید به این افراد  ، کاهش تعداد شرکای جنسی بوده و بایستی در هر تماس جنسی از کاندوم استفاده کنند.(دو کاندوم با هم مناسبتر است)

• در اغلب مراکز مشاوره سرنگ و سر سوزن و کاندوم بصورت رایگان در اختیار افرا د قرار می گیرد.

• افراد آلوده به HIV  بیش از سایر افراد جامعه در معرض خطر ابتلا به سل و سایر عفونتها می باشند ،اگر این افراد بصورت منظم تحت نظر پزشک باشند ، با دارو اغلب این بیماریها در آنها بهبود می یابد در غیر اینصورت می تواند برای خود و اطرافیانشان بسیار خطر ناک باشند.
• افراد آلوده به HIV  نیازمند انجام مشاوره های تخصصی ، معاینات بالینی و آزمایشهای تشخیصی هستند ، بایستی در مراکز مخصوص  پرونده تشکیل دهند ، این اقدام به حفظ سلامت روحی و جسمی آنان کمک بزرگی می کند و موجب می گردد یک زندگی خوب و عادی را از سربگیرند.
• تماسهای عادی افراد در  خانه با فرد HIV  مثبت هیچ خطری را در برندارد (مانند در آغوش گرفتن  و روبوسی با افراد خانواده ، استفاده از ظروف مشترک و…)
• افراد HIV مثبت ، از حقوق اجتماعی مانند سایر افراد جامعه برخوردارند و هیچ قانونی برای محروم شدن آنان از  حقوقهای  اجتماعی مانند اشتغال ، تحصیل و… وجود ندارد.
• حمایت خانواده از افراد HIV مثبت بسیار حائز اهمیت است ،لذا خانواده و نزدیکان این افراد نیز بایستی تحت مشاوره قرار بگیرند.همانطور گفته شد ، تنها همسر  افراد آلوده و کودکان متولد از مادران آلوده نیازمند انجام آزمایشهای تشخیصی هستند و لزومی ندارد سایر افراد خانواده تحت آزمایش قرار بگیرند.البته در صورت رضایت فرد آلوده به ویروس، بقیه خانواده میتوانند تحت مشاوره قرارگیرند.
• تمام اطلاعات بیماران و خانواده آنان کاملا بصورت محرمانه نگهداری می شود.
• همسر افراد آلوده باید حداقل هر سه ماه یکبار آزمایش بدهند.
• جدا شدن همسر افراد آلوده از انان  فقط به خاطر آلودگی همسر شان ، اصلا توصیه نمی شود ، یک زوج می توانند بدون هیچ واهمه ای به زندگی مشترکشان ادامه دهند ، فقط به شرط آنکه در هر بار تماس جنسی از کاندوم استفاده کنند.
• استفاده از کاندوم به خاطر محافظت فرد از انتقال آلودگی است ، نه بعنوان وسیله پیشگیری از بارداری،این افراد باید طریقه صحیح استفاده از کاندوم را از مراکز بهداشتی درمانی فرا بگیرند و درصورتی که کاندوم پاره شد ، جهت دریافت داروهای پیشگیری به مراکز مشاوره و مراقبت HIV  مراجعه کنند.
• همزمان با استفاده از  کاندوم ، جهت پیشگیری از بارداری ، از یک وسیله مطمئن دیگر هم  استفاده شود.
• عفونتهای  دیگر دستگاه تناسلی ، مثل زخم ، التهاب و… خطر انتقال ویروس را بیشتر می کند ، پس افراد باید برای درمان سایر عفونتهای دستگاه تناسلی اقدام نمایند.

• افراد  HIV مثبت بسیار آسیب پذیر هستند ، اینان نیازمند حمایت های روحی و روانی مناسب از طرف خانواده و جامعه می باشند.حمایت از افراد آلوده و بیمار ، نه تنها بعنوان یک فرد بیمار و نیازمند حائز اهمیت است ، بلکه با کاهش احتمال رفتارهای پرخطر آنان موجب تضمین  سلامت جامعه هم خواهد شد.
• این افراد را باید در زمینه تامین مسکن واشتغال و… کمک نمود تا بتوانند با داشتن یک زندگی سالم ، خطری تهدید کننده برای جامعه نباشند.
• 
مهمترین شیوه ایی که در سراسر دنیا برای کنترل ایدز در جامعه اتخاذ شده است حمایت از افراد آلوده و خانوده های آنان و یتیمان بجا مانده از والدین آلوده است.
• استفاده از وسائل شخصی یا یکبار مصرف  در آریشگاهها و و سائل استریل و تمیز در جراحی های سنتی یکی از راهکارهای کنترل ایدز درجامعه است.
• استفاده از تیغ مشترک ، وسائل تزریق  و جراحی غیر استریل در آریشگاهها و حین اعمال جراحی سنتی  می تواند باعث انتقال بسیاری از عفونتها ، ازجمله ایدز گردد.بخصوص اگر آلوده بخون نیز شده باشد.
• کلیه  پزشکان ، دندانپزشکان و مراکز بهداشتی  درمانی موظف هستند، از وسائل تزریق یکبار مصرف استفاده نموده و سایر وسائل جراحی و دندانپزشکی را قبل از استفاده برای هر فرد استریل نمایند.
• کلیه افراد جامعه برای حفظ سلامت خود لازم است از این قانون مطلع بوده و در صورتی که اقدامی برخلاف آن انجام شد در همان لحظه اعتراض نموده و بخواهند برایشان از وسائل یکبار مصرف و استریل استفاده شود.

 


نوشته ی دکتر مهدیار سعیدیان در ساعت ٢:٥٧ ‎ب.ظ در شنبه ۱٤ بهمن ،۱۳۸٥