پانسمان***********PANSEMENT

رقيب وبا!

 

نويسنده :مهديار سعيديان

اگر چه "وبا" شايعترين و معروفترين بيماري اسهالي است كه باعث نگراني می شود ٬اما اين نكته را نبايد از نظر دور داشت كه اسهال حاد تنها محدود به وبا نيست و بيماريهاي اسهالي ديگري هم هستند كه به اندازه وبا خطرناك و كشنده بوده و بايستي كه مورد توجه قرار بگيرند.
شايعترين نمونه از اين بيماريهاي حاد اسهالي، "اسهال خوني" است.
اسهال خوني باكتريايي يا "شيگلوز" يك عفونت باكتريايي در لايه هاي سطحي پوشاننده جدار داخلي روده هاست. اين بيماري در اثر تماس نزديك فردي ايجاد مي شود و مانند وبا مي تواند به صورت همه گيري نيز بروز نمايد.
از زمان ورود باكتريهاي عامل بيماري تا ظهور علايم در فرد 1 تا 4 روز طول مي كشد. عامل بيماري در حقيقت يك نوع باكتري به نام شيگلا است كه به جدار روده بزرگ تهاجم مي كند. اين باكتري معمولاً از طريق دستهاي آلوده، غذا يا آب آلوده، از يك فرد به فرد ديگر انتقال مي يابد.
علايم شايع بيماري عبارتند از: دل پيچه، تب، اسهال (تا 20 يا حتي 30 بار اجابت) مزاج آبكي در روز، وجود خون، مخاط يا چرك در مدفوع، تهوع يا استفراغ، دردهاي عضلاني و كاهش گلبولهاي سفيد كه در شروع بيماري خود را نشان مي دهد.
بايد توجه داشت كه اين بيماري اغلب در طي مسافرتها به ويژه مسافرت به كشورهاي خارجي و نيز محيط زندگي شلوغ و يا غير بهداشتي بروز پيدا مي كند.
معمولاً با درمان صحيح بيماري در عرض 7روز قابل معالجه است. البته اغلب عفونتهاي شيگلايي خفيف هستند و به درمان جدي احتياج ندارند.
البته در موارد شديد، در صورت عدم موفقيت درمان، از دست رفتن آب زياد از بدن ممكن است، مرگبار باشد. (خصوصاً در شيرخواران و كودكان كم سن و سال)
عوارض احتمالي
مهمترين و خطرناكترين عارضه اسهال خوني كم آبي حاد بدن است كه به ويژه در كودكان ميزان اين خطر افزايش مي يابد. در موارد نادر، باكتريها ممكن است از مجراي گوارش وارد خون شوند و ساير اعضاي بدن مانند كليه ها، كيسه صفرا، كبد، قلب و مفاصل را درگير سازند. اين حالت شايد به شوك و مرگ منجر شود.
تشخيص و درمان
اقدامات تشخيصي شامل بررسي آزمايشگاهي و كشت نمونه مدفوع است. ضمن اين كه اطلاع از بروز همه گيري بيماري يا بومي شدن آن مي تواند خانواده ها را در جهت تشخيص ياري رساند.
درمان شامل جايگزيني مايعات از دست رفته، غذاي كم حجم و نيز گاهي دارو مي شود. ضمن اين كه رعايت نكات زير در بهبود سريعتر فرد مبتلا مؤثر مي باشد:
- بيمار را از ساير افراد خانواده جدا نماييد.
- براي تخفيف درد، يك صفحه گرم كننده يا كيسه آب داغ را روي شكم بيمار قرار دهيد.
- بيمار بايد مرتباً مايعات دريافت كند.
- بيماراني كه شديداً مريض احوالند خصوصاً كودكان كم سن وسال كه دچار كم آبي شده اند را بايد هر چه سريعتر بستري كرد و مايعات تكميلي را از راه سرم به وي رساند.
- داروهاي آنتي بيوتيك بر روي بيماري مؤثر هستند.
- از مصرف تركيبات ضد اسهال خودداري كنيد مگر اين كه با نظر پزشك تجويز شده باشند. اين تركيبات ممكن است بيماري را طولاني كنند. اگر تا كنون مورد استفاده قرار مي گرفته اند، بلافاصله مصرف آنها را متوقف كنيد.
- تا حداقل سه روز پس از رفع تب، اسهال و ساير علايم، استراحت در رختخواب ضروري است مگر براي اجابت مزاج. البته پاها را در رختخواب بايد مرتباً ورزش داد.
- رژيم غذايي شامل مايعات يا جامدات نرم است تا زماني كه اسهال متوقف شود، اما پس از آن مي توان از رژيم عادي استفاده كرد.
شرايط مراجعه سريع به اورژانس
اگر شما يا كودكتان علايم اسهال خوني باكتريايي را داشته و تحت درمان هستيد، در صورت رخ دادن يكي از موارد زير بايد هر چه سريعتر به اورژانس مراجعه كنيد:
- تب 9/38درجه سانتيگراد يا بيشتر
- گلودرد، سردرد، يا گوش درد
- تنگي نفس يا سرفه شديد
- رگه خون در خلط سينه
- درد يا تورم شديد شكم
- خونريزي گوارشي از مقعد
- درد در ساق پا يا تمام پا
- تورم مفاصل
- ظهور علايم كم آبي بدن (بي حالي، فرو رفتگي چشمها، كاهش سريع وزن ، خشكي پوست)


نوشته ی دکتر مهدیار سعیدیان در ساعت ٥:۳۱ ‎ب.ظ در جمعه ۱٩ خرداد ،۱۳۸٥