پانسمان***********PANSEMENT

ترك عادت موجب مرض نیست!

نويسنده : مهديار سعيديان

عادت و عادت كردن یكی از مباحث مهم روانشناسی می باشند.
در واقع، عادتها، چه خوب و چه بد، همراه همیشگی ما هستند. مهم این است كه عادتهای خوب و پسندیده را در درون خود تقویت كنیم و عادتهای ناپسند را فراموش كرده و به دور اندازیم؛ اما مسلماً ترك عادت به این آسانی هم ممكن نمی شود و در صورتی كه روش نادرستی را برای ترك عاداتمان در پیش بگیریم، در آن صورت باید خود را برای مواجه شدن با عوارض و تنشهای شدید روحی آماده كنیم.

به طور كلی، خاموشی شامل اكتساب پاسخهایی است كه جانشین پاسخ شرطی یا پاسخ عادت شده خواهند شد. این فرضیه اساس ترك عادت را تشكیل می دهد. ،اولین دستور برای كسب عادت جدید و یا ترك عادت قدیمی این است كه خود را با انگیزه ای قوی مجهز كنیم، آن گاه تمام وضعیتهای ممكن را كه باعث تقویت روش جدید می شوند تقویت كرده و عزم خود را جزم كنیم.
،تا عادت جدید كاملاً جایگزین نشده، حالت استثنایی را نپذیرید. سعی كنید موفق شوید؛ زیرا شكست در اول كار سبب از بین رفتن نیرو برای كوششهای آینده می شود. ،از هر فرصتی برای انجام تصمیمات خود استفاده كنید؛ زیرا اگر نتوانید برای فعال بودن از هر فرصتی استفاده نمایید، شخصیت شما تغییر نمی كند. این را بدانید كه تنها داشتن تمایلات خوب كافی نیست. روشهای مختلفی برای ترك عادات ناپسند وجود دارد كه به برخی از مهمترین آنها اشاره می كنیم:
روش پاسخهای متضاد
این روش، جزو روشهای مناسب ترك عادت محسوب می شود كه بر پایه جایگزینی پاسخ تازه استوار است. باید ابتدا پاسخی را انتخاب كرد كه با پاسخ نامناسب مغایرت داشته باشد و سپس آن را جانشین پاسخی كه باید حذف شود كرد. برای ترك سیگار می توان از این روش استفاده كرد. به طور مثال هر زمان تمایل فرد سیگاری برای مصرف سیگار شدت یافت باید كمی آبنبات بخورد و یا چیزی بجود.
روش خسته كردن
راه دیگر برای ترك عادت آن است كه فرد را مجبور سازند عادت ناپسند را آنقدر تمرین كند تا خسته شود. هنگامی كه این حالت به وجود آید، محرك نمی تواند پاسخ را ظاهر كند و در این زمان می توان پاسخهای دیگری را جایگزین پاسخ نامعقول كرد. مثلاً كسی كه فرزند خود را در حال سیگار كشیدن می بیند، ممكن است او را مجبور كند كه آنقدر سیگار بكشد تا حالت وازدگی در وی ایجاد شود. در این حالت سیگار باعث تهوع می شود.
روش شكیبایی
در این روش محرك ایجاد كننده عادت نامناسب را به تدریج آشكار می كنند تا هنگامی كه با قدرت كامل ظاهر می شود، پاسخ ناموافق از میان رفته باشد. فرض كنیم كودكی از سگها بترسد، ابتدا سگ كوچكی را در برابر كودك قرار می دهند كه ممكن است كودك پاسخ مثبتی به حیوان دهد. به تدریج كه سگ بزرگتر می شود، پاسخ مثبت بر جای می ماند تا این كه ترس از سگ به كلی از بین برود.
روش تغییر محیط
این روش نیز فرد را از محرك نامطلوب دور می كند. این روش در مواردی مفید است كه اولاً رفتار نامناسب به وضعیت مشخصی شرطی شده باشد و ثانیاً دور كردن دایمی فرد از محیط، باعث از بین رفتن رفتار ناپسند شود. در ترك اعتیاد و ترك سیگار از این روش استفاده نمی كنند. معمولاً روانشناسان به افراد عصبی دور شدن از محیط زندگی معمولی را پیشنهاد می كنند؛ ولی، اگر كسی در محیط كار یا خانوادگی خود دستخوش ناكامی و تضادهای روحی باشد، با بازگشتن، مشكلات نیز بازگشت خواهند كرد. بهتر است زمانی كه فرد از محیط تنش زا دور می شود و حالت آرامش پیدا می كند، روی روشهای سازگاری و حل و بررسی مشكل كار شود تا بتواند پس از بازگشت، با محیط سازش پیدا كند و تضادهای روانی او از بین برود و یا تخفیف یابند.


نوشته ی دکتر مهدیار سعیدیان در ساعت ٤:٥۳ ‎ب.ظ در جمعه ۱٩ خرداد ،۱۳۸٥