پانسمان***********PANSEMENT

بيماری ام.اس: درمان بهتر هزینه كمتر

     

دكتر عباس نوریان

گفتگو با دکتر عباس نوريان پژوهشگر در زمینه بیماری ""ام.اس ""

مصاحبه از :مهديار سعيديان

""ام.اس "" یا همان "مولتیپل اسكلروزیس" یك بیماری دستگاه عصبی است كه باعث تخریب پیش رونده مغز و نخاع می شود. شیوع نسبتاً زیاد و سیر طولانی بیماری باعث شده تا ""ام.اس "" مورد توجه بسیاری از محققان و پزشكان قرار بگیرد. علت بیماری واكنش دستگاه ایمنی بدن علیه سلولهای خودی در مغز و نخاع بیان شده است. این بیماری بیشتر جوانان 20تا40ساله را مبتلا می كند و در خانمها دو برابر آقایان دیده می شود. سیر بالینی در بین بیماران "ام.اس " متفاوت است. گروهی با شروع علایم، خود را مستقیماً در مرحله پیش رونده بیماری می یابند و به تدریج علایمشان پیشرفت می كند.
اما در دسته بزرگتری از بیماران، پس از هر حمله یك دوره نامشخص سلامت نسبی دیده می شود و علایم بواسطه هر حمله بدتر می شوند
.
گرانی و موفقیت نسبی داروهای موجود برای ""ام.اس "" باعث شده تا بسیاری از پژوهشگران در پی راههای بهتری برای درمان بیماری باشند. در این میان پزشكان كشور ما نیز از راههای مختلفی به سراغ ""ام.اس "" رفته اند. از آن جمله می توان به تزریق سلولهای بنیادی در نخاع و به كارگیری داروهای جدید اشاره كرد.
آنچه می خوانید گفتگوی ما با دكتر عباس نوریان، یكی از این پژوهشگران است. دكتر نوریان عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی مشهد بوده و بیش از پنج سال است كه در زمینه درمان دارویی ""ام.اس "" پیش رونده مشغول تحقیق است. نتیجه تحقیقات او آذرماه گذشته به عنوان پژوهش برتر در نخستین كنگره ملی ""ام.اس "" در تهران برگزیده شد.

آقای دكتر. مطالعات شما اخیراً نظر خیلی ها را به خود جلب كرده است. برای شروع لطفاً كمی در مورد اهداف و چگونگی پژوهشتان توضیح دهید؟ هدف ما در این مطالعه بررسی درمانی مؤثرتر از داروهای موجود برای "ام.اس " پیش رونده و كاهش عوارض آن برای بیماران است. تا 10سال قبل؛ یعنی پیش از عرضه شدن "انترفرونها" به بازار دارویی جهان، بیشتر درمانهای موجود جنبه علامتی داشتند و تنها علایم ظاهری بیماری را برطرف می كردند، در حالی كه بیماری همچنان به پیشرفت خود ادامه می داد. با معرفی انترفرونها به عنوان نسل جدید داروهای تعدیل كننده ایمنی، بسیاری از بیماران از مزایای این دارو بهره بردند، اما حتی انترفرونها نیز در مقابل نوع پیش رونده بیماری ناكارآیند. حدود پنج سال پیش مطلع شدیم كه مطالعات موفقیت آمیزی در استفاده از داروی "میتوكسانترون" برای "ام.اس " پیش رونده گزارش شده اند. ما نیز همان زمان به عنوان نخستین مركز در خاورمیانه و با توجه به قیمت مناسب دارو و نتایج خوبش،درمان را بر روی چهار بیمار داوطلب آغاز كردیم. شش ماه بعد این دارو كه پیش از این برای درمان سرطان به كار رفته بود، برای درمان "ام.اس " نیز به تأیید سازمان غذا و داروی ایالات متحده رسید. از آن زمان تاكنون حدود 53 بیمار در مركز ما تحت درمان با "میتوكسانترون" قرار گرفته اند و دوره درمان 16 نفر به پایان رسیده است.

نتایج چگونه بوده است؟ نتایج بسیار امیدواركننده و حتی رضایت بخش هستند. البته هنوز پیگیری های بیشتری لازم است، اما ظاهراً دارو تا بیش از 60 درصد مانع پیشرفت بیماری می شود. گرچه بسته به محل درگیر شده در هر بیمار، نتایج نیز متغیر است. مهمترین اقدامی كه تحقیق ما را منحصر به فرد می كند، تلاش ما برای كاهش عوارض داروست. ما موفق شده ایم كه با مراقبت دقیق تر عوارض ناخواسته دارو را به حداقل برسانیم. به نكته مهمی اشاره كردید؛ یعنی این دارو هم تیغ دو لب است؟ مسلم است كه هر دارویی به موازات تأثیرات مطلوبی كه دارد، عوارض جانبی هم خواهد داشت. داروهای "ام.اس " و به ویژه میتوكسانترون نیز از این قاعده مستثنی نیستند. در مصرف میتوكسانترون عوارض متعددی ذكر شده اند:عوارض قلبی، كبدی، عفونتهای ادراری، كاهش فعالیت خون سازی مغز استخوان، اختلال چرخه ماهیانه خانمها و حتی ریزش مو. ولی خوشبختانه ما با بكارگرفتن اقدامات ویژه ای موفق شدیم تا درصد زیادی از این عوارض را حذف كرده و یا كاهش دهیم. از جمله این اقدامات، بررسی های دقیق قلبی و كبدی پیش از هر بار تزریق داروست. با این كار می توانیم تغییرات حاصل از تزریق دارو را بر این اندامها به دقت بررسی كنیم و با بروز هر اختلال، تزریق بعد را تا رفع آن به تأخیر بیندازیم.

در كل چند تزریق لازم است و درمان تا كی ادامه می یابد؟ هشت تزریق با فواصل سه ماهه انجام می شود. یعنی كل دوره درمان در حالت عادی دوسال طول می كشد. اما همان طور كه گفته شد در برخی بیماران به علت بروز عوارض ممكن است تزریق به تأخیر بیفتد و درمان بیشتر طول بكشد.

 در مدت این 5 سال كه از آغاز تحقیق شما می گذرد در چه كنگره هایی شركت داشته اید و استقبال بین المللی از پژوهش شما چگونه بوده است؟ پژوهش ما در كنگره های مختلفی ارایه شده است و در بیشتر آنها مورد توجه شركت كنندگان قرار گرفته است. اما مهمترین آنها، كنگره سالانه "ام.اس " در اروپا بود كه سال گذشته در اتریش برگزار شد. طرح تحقیقاتی بنده در این كنگره به صورت پوستر ارایه شد. همچنین در آذرماه سال گذشته نیز كه اولین كنگره بین المللی "ام.اس " در تهران برگزار گردید، این طرح به عنوان پژوهش برتر برگزیده شد.
با توجه به استقبال متخصصان، به نظر شما این روش تا كی در حد یك تحقیق باقی خواهد ماند؟ این روش درمانی از حدود 15 سال قبل در اروپا و از 5 سال قبل در آمریكا برای درمان بیماران "ام.اس " مورد استفاده قرار گرفته است. از حدود 2 تا3 سال قبل نیز برخی مراكز درمانی كشورمان هم به استفاده از این دارو علاقه نشان داده اند. اما در نهایت این پزشك است كه تصمیم می گیرد كه چه دارویی برای بیمار مناسب است.
چقدر امیدوارید كه این روش درمانی به طور مرسوم در كشور مورد استفاده قرار گیرد؟ همان طوركه گفتم این مسأله به میزان پذیرش دارو از سوی پزشكان ایران و سلیقه آنان در انتخاب درمان بستگی دارد. البته توجه داشته باشید كه این دارو در فرم پیش رونده بیماری جایگزین بسیار خوبی برای انترفرون است و در گروه زیادی از بیماران انترفرون هنوز بهترین درمان بشمار می رود. به همین دلیل است كه تصمیم پزشك بسیار مهم است. اما با توجه به تأیید و گسترش جهانی استفاده از "میتوكسانترون" امیدوارم كه به زودی این دارو به عنوان یك روش رایج برای درمان "ام.اس " پیش رونده بكار گرفته شود. به عنوان آخرین سؤال می خواهم از تأثیر این پژوهش بر زندگی بیماران بپرسم.

شما در شماره بهمن ماه مجله "پیام "ام.اس "" گفته بودید كه با اجرایی شدن این روش درمان، می توان بیماران را از مزایای بیماران خاص برخوردار كرد. در این باره كمی توضیح می دهید؟ یكی از تلاشهای خوب و قابل تقدیر انجمن "ام.اس " ایران تلاش برای رایگان شدن هزینه درمان بیماران بوده است. بیشترین فشار مالی از سوی داروی اینترفرون بر بیماران و شركت بیمه وارد می شود. چندی پیش این دارو از سوی شركت بیمه تأمین اجتماعی به صورت صددرصد تحت پوشش قرار گرفت. اما متأسفانه این روند تنها به مدت یكسال ادامه یافت و تجویز بیش از حد دارو، تأمین اجتماعی را از تصمیم خود منصرف كرد. هم اكنون تعدادی از بیماران وجود دارند كه در مرحله پیش رونده بیماری به سر می برند، اما هنوز انترفرون مصرف می كنند. به نظر من اگر داروی این بیماران از انترفرون به میتوكسانترون كه دارویی بسیار بسیار ارزانتر است تغییر داده شود، هم نتیجه درمان بهتر خواهد بود و هم هزینه آن برای بیمار و شركت بیمه كاهش می یابد. در این صورت می توان گفت كه با بودجه فعلی كه به داروهای "ام.اس " اختصاص یافته می توان داروها را به طور رایگان در اختیار كسانی قرار داد كه واقعاً از آن بهره می برند.


نوشته ی دکتر مهدیار سعیدیان در ساعت ۸:۳٧ ‎ب.ظ در شنبه ۱٠ تیر ،۱۳۸٥


مراقبت از بند ناف نوزادان

 

نويسنده : مهديار سعيديان

در طول 9 ماه زندگی داخل رحمی، مادر با هر نفس و هر ضربان قلب خود زندگی را به جنین هدیه می كند. برای او لحظه شماری می كند تا پا به دنیای بیرون بگذارد حتی ضربان قلب مادر و هورمونهای بدن او معنای خاص زندگی را برای جنین دربردارند.
در بین تمام ارتباطات عاطفی، هورمونی و تغذیه ای موجود بین مادر و جنین، بند ناف مسؤولیت اصلی انتقال متقابل مواد غذایی و دفعی را بین این دو بر عهده دارد. از این رو بند ناف به عنوان نماد رابطه مادر و جنین به شمار می آید و تنها با قطع آن است كه نخستین دم نوزاد آغاز می شود و حیاتی دیگر در دنیا را به او اعلام می دارد.
همان طور كه گفته شد در طول حاملگی بند ناف مواد مغذی و اكسیژن را از طریق شریانهایی در اختیار نوزاد می گذارد و به كمك وریدش ضایعات ناخواسته را از جنین دور می كند.
پس از تولد و قطع شدن این ارتباط، بند ناف دیگر هیچ كاربردی برای نوزاد ندارد و انتظار برای جدا شدن كامل آن آغاز می شود. دراینجاست كه مراقبت بهداشتی و آگاهانه اهمیت زیادی می یابد، زیرا این راه حیاتبخش قدیم می تواند مسیر مناسبی باشد برای ورود عوامل عفونت زا و مشكلات حاد و پرخطر.
عفونت بند ناف چه علایمی دارد؟ نخستین علامت عفونت در بند ناف نوزاد قرمزی است كه گاه ممكن است تنها علامت نیز باشد.
این قرمزی نباید با مختصر قرمزی در لبه حلقه كه امری طبیعی است، اشتباه شود. علامت دیگری كه ممكن است دیده شود سفتی محل است. دردناك بودن باقی مانده بند ناف در لمس و خروج چرك از محل آن از دیگر علایمی هستند كه باید به آنها توجه شود. اگر هر یك از این علایم مشاهده شود باید سریعاً پزشك را در جریان گذاشت. درمان خودسرانه با پمادهای آنتی بیوتیكی نه تنها مؤثر نیست، بلكه با اتلاف وقت موجب افزایش خطر عوارض می شود.
چگونه می توان خطر عفونت را كم كرد؟ اول از همه از پوشاندن بند ناف با وسایلی مثل ناف بند خودداری كنید، زیرا باعث می شوند محل مرطوب بماند و بند ناف دیرتر خشك شود. وجود رطوبت خود می تواند زمینه ساز رشد عوامل عفونت زا باشد. اطمینان حاصل كنید كه بند ناف داخل پوشك نوزاد قرار نگیرد؛ زیرا تماس با ادرار و مدفوع خطر عفونت را زیاد می كند. سوم آنكه از شستشوی بیش از حد با الكل خودداری كنید، چنین كاری باعث مرگ سلولها و ارگانیسمهای طبیعی محل شده و افتادن بند ناف را بیشتر به تأخیر می اندازد. طبیعی است كه بند ناف هر چه زودتر بیفتد، خطر عفونت آن نیز كمتر است. فراموش نكنید كه پمادهای آنتی بیوتیكی بیشتر باعث افزایش عفونت می شوند و نه كاهش آن. در تمیز كردن بند ناف هیچ ماده دیگری به جز پنبه و الكل سفید نیاز نیست. آخرین مهلت برای افتادن خود به خود بند ناف بیست و یك روزگی است. پس هر تأخیر بیش از 21 روز را حتماً با پزشك معالج در میان بگذارید.


نوشته ی دکتر مهدیار سعیدیان در ساعت ۱٠:٢۸ ‎ق.ظ در پنجشنبه ۸ تیر ،۱۳۸٥


پادتن لعنتی!

پادتن لعنتی

 بدترین اتفاقی كه ممكن است برای شما بیفتد، چیست؟ چقدر تحمل دارید و چقدر می توانید در برابر مشكلات مقاومت كنید؟ چه چیز بیش از همه در این ایستایی به شما كمك می كند؟ دختری 21ساله را در اوج تلاطم و هیجان زندگی فرض كنید. كسی كه امید و نگاهش به آینده ای روشن بزرگترین مشخصه زندگی اوست؛ باهوش، شاد و توانا. او را در نظر بگیرید كه یك صبح زود با اضطراب و نگرانی از خواب بیدار شده، ولی دیگر قادر به راه رفتن نیست. دیگر پاهای او تحمل وزنش را ندارند. بهت و انكار اصلی ترین احساسات اویند. حتی پزشكان نیز انكار را ترجیح می دهند:"احتمالاً ناشی از فشارهای روحی بوده، فردایش امتحان داشتید. نه؟ شاید هم...".
با گذشت زمان ظاهراً بهبود حاصل می شود. اما چند ماه بعد حمله دوم جایی برای تردید باقی نمی گذارد؛ تشخیص ""ام.اس "" است.

همچنان فرض كنید دختری 21ساله را كه هراز چند گاهی توان راه رفتن را از دست می دهد، یا تعادلش بر هم می خورد و یا نیمی از صورتش فلج می شود.
علت؟
می گویند بدن علیه اعصاب خودش پادتن می سازد. پادتنی كه آنها را نابود كرده و به تدریج خراب و خراب تر می كند. تا آنكه... اینكه چرا این پادتن لعنتی در بدن این دختر 21ساله هست و در بدن همكلاسی اش نیست مشخص نیست.
درمان؟
"هنوز متأسفیم" اما فعلاً "كورتون"، فقط عوارضش فراموش نشود. یك مشكل دیگر هم وجود دارد:كورتون مانع پیشرفت بیماری نمی شود. اگر بخواهید مانع بدتر شدن بیماری شوید، باید "انترفرون" مصرف كنید. هفته ای سه تزریق برای دوسال.
همین طور كه فرض می كنید، دعا كنید كه دوست فرضی ما بیمه باشد. چون تنها در این صورت است كه شاید بتواند با كمی كار و تلاش استرس زا، ماهی یكصد هزارتومان مورد نیاز برای درمانش را فراهم كند. در غیر از این، پنج برابر این رقم هم كافی نخواهد بود. در جریان باشید كه انترفرون هم جادو نمی كند. احتمالاً سرعت پیشرفت را كم می كند، ولی متوقف نه. اما پولش باید نقد باشد. خلاصه هر سال دریغ از پارسال.
دختری 29ساله را فرض كنید كه پس از هشت سال تحمل عوارض داروهای مختلف، اكنون بسیاری از توانایی های جسمی خود را از دست داده است. دختری را فرض كنید كه دیگر حوصله هیچ كاری را ندارد، چون هنوز چراها و چگونه ها برایش پاسخ داده نشده اند و دختری را فرض كنید كه خیلی چیزهای با ارزشش را خرج این بیماری كرده است. حالا فرض كنید كه شما جای آن دختر هستید.
یكی از محققان در زمینه بیماری "ام.اس " جمله ای را می گفت كه ممكن است مورد تأیید بسیاری از پزشكان و یا مسؤولان بهداشت و درمان كشور نباشد!
اما مطمئناً ارزش بررسی دوباره و تأمل را دارد. اینكه بتوانیم بیماران "ام.اس " را از مزایای بیماران خاص بهره مند كنیم، تلاشی ناچیز خواهد بود برای كاستن از بحرانی كه در بدترین زمان زندگی به سراغ آسیب پذیرترین ها می رود. در این میان نه تنها مسؤولان در این زمینه نقش دارند، بلكه پزشكان و بیماران و حتی شركتهای توزیع دارو و سازمانهای غیردولتی نیز هر یك می توانند به نوبه خود تأثیرگذار باشند. مهم نیست كه چگونه در راه حل مشكلات بیماران "ام.اس " و بیماریهای مشابه قدم برداریم. مهم آن است كه بیماران را در این نبرد نابرابر تنها نگذاریم.


نوشته ی دکتر مهدیار سعیدیان در ساعت ۱٠:۱٥ ‎ق.ظ در چهارشنبه ٧ تیر ،۱۳۸٥


درباره بيماری ام.اس.بيشتر بدانيم

تخریب غلاف عصب در جریان بیماری ام.اس

امروز می خوام درباره يک بيماری عصبی که متاسفانه در کشور ما شايع هم شده براتون بنويسم.منظور من چيزی نيست جزبيماری MS

 MS چیست؟

بیماری ام.اس (مولیتپل اسكلروزیس) یكی از شایعترین بیماریهای سیستم اعصاب مركزی (مغز و نخاع) است و در اثر تخریب غلاف میلین ایجاد می شود. میلین غلافی است كه فیبرهای عصبی را احاطه می كند و در انتقال سریع امواج عصبی نقش بسیار مهمی دارد. در حالت طبیعی با وجود این غلاف امواج عصبی به سرعت منتقل شده و موجب توانایی بدن در ایجاد حرکات هماهنگ و موزون میگردند.
در بیماری ام.اس این غلاف عصبی به تدریج تخریب می شود و بدین ترتیب امواج عصبی از مغز به خوبی منتقل نمی شود و علایم مختلف بیماری ام.اس ظاهر می شود. این بیماری مسری نبوده و از دسته بیماریهای ارثی هم محسوب نمیشود، اما نقش ژنتیک در ایجاد آن تایید شده است. در حال حاضر هیچ درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد اما شیوه های درمان موجود در تغییر سرعت روند بیماری مؤثر هستند.
این بیماری بیشتر جوانان 20تا40ساله را مبتلا می كند و در خانمها دو برابر آقایان دیده می شود. سیر بالینی در بین بیماران "ام.اس " متفاوت است. گروهی با شروع علایم، خود را مستقیماً در مرحله پیش رونده بیماری می یابند و به تدریج علایمشان پیشرفت می كند.
اما در دسته بزرگتری از بیماران، پس از هر حمله یك دوره نامشخص سلامت نسبی دیده می شود و علایم بواسطه هر حمله بدتر می شوند. گرانی و موفقیت نسبی داروهای موجود برای ""ام.اس "" باعث شده تا بسیاری از پژوهشگران در پی راههای بهتری برای درمان بیماری باشند

علایم بیماری ام.اس
علایم بیماری ام.اس، بسته به اینكه چه منطقه ای از سیستم اعصاب مركزی گرفتار شده باشد، بسیار متغیر هستند و الگوی بیماری ام.اس از هر فردی به فرد دیگری متفاوت است. این علایم حتی در یك فرد خاص در طول سیر بیماری تغییر می كند.

علایم شایع این بیماری شامل :
۱- اختلالات بینایی : تاری دید ، دو بینی ، حركات غیر ارادی و سریع چشم و به ندرت از دست دادن كامل بینایی.
۲- اختلالات تعادل : لرزش ، عدم تعادل در راه رفتن ، سرگیجه ، ضعف و كرختی اندامها ، اختلال در انجام حركات موزون.
۳- سفتی عضلات
۴- اختلالات حسی : گزگز و مور مور ، احساس سوزش، بی حسی و درد.
۵- اختلالات تكلم : صحبت كردن آهسته و شمرده ، تغییر حالت تكلم ، كشیدن كلمات و اختلال بلع.
۶- خستگی.
۷- مشكلات مثانه و اختلال در اجابت مزاج.
- اختلالات مثانه شامل : تكرر ادرار ، فوریت در ادرار كردن، دفع ناقص مثانه یا دفع غیر ارادی.
- اختلالات اجابت مزاج شامل : یبوست و به ندرت بی اختیاری.
۸- مشكلات جنسی : ناباروری ، كم شدن میل جنسی.
۹- حساسیت به گرما : گرما در بسیاری از موارد باعث تشدید علایم می شود.
۱۰- اختلالات شناختی : اختلال در حافظه كوتاه مدت ، اختلال در تمركز و قدرت تصمیم گیری.

باید توجه داشت که علاوه بر علایم آشکار، نشانه های پنهانی چون خستگی ، اختلالات حافظه و تمركز هم در بیمار ایجاد میشود که چندان مورد توجه اطرافیان قرار نمیگیرد.

درمان :

ام اس درمان قطعی نداره و درمانهای موجود فقط نگهدارنده هستند و از پیشرفت بیماری جلوگیری می کنند.داروهایی که در حال حاضر برای درمان MS استفاده میشن شامل سه نوع اینترفرون (ربیف، آوونکس و بتافرون) هستند. دارویی به نام کوپکسان هم هست که گران بوده و تاثیر چندانی نداره و در ایران هم استفاده نمیشه.

اما داروی جدیدی به نام میتوکسانترون(Mitoxantrone) هم هست که در اصل یک داروی شیمی درمانیه و مورد تایید بین المللی قرار گرفته و برای نخستین بار در ایران استاد بنده جناب آقای دکتر نوریان در سال 2000 استفاده از اون رو در مشهد شروع کرده که من هم به عنوان دستیار با ایشان  همکاری داشتم و خوشبختانه اثرات بسیار خوبی بر روی بیماران ام.اس داشته است .تا اونجا که نتایج این طرح ما در چند کنگره و مجله معتبر تخصصی در زمینه بیماری MSمطرح شده.(مراجعه کنين به مطلب ام.اس ٬درمان بهتر٬هزينه کمتر که به مصاحبه با دکتر نوريان اختصاص داره و در همين وبلاگ اومده )

اگر سوالی در زمینه بیماری MS دارین میتونین با من مطرح کنین تا به طور علمی و مفصل به اونها در همین وبلاگ جواب بدم .

همیشه پیروز باشین.


نوشته ی دکتر مهدیار سعیدیان در ساعت ۱:۳٤ ‎ب.ظ در سه‌شنبه ٦ تیر ،۱۳۸٥